12 okt '26 De grote mythe van passief beleggen
Actief versus passief: een debat zonder einde
Wie wereldwijd in aandelen wil beleggen, zal zich vroeg of laat in een oude tweestrijd bevinden. In een passief wereldfonds stappen dat zonder veel omhaal de markt volgt? Of kiezen voor een actieve beheerder, die tussen duizenden aandelen naar verborgen parels speurt? Passief tegenover actief. De automatische piloot tegenover de kapitein op de brug. Alleen is de werkelijkheid niet zo eenduidig.
Een passief wereldfonds volgt slaafs een index. Het koopt de aandelen die daarin zitten in ongeveer dezelfde verhouding. Grote ondernemingen krijgen een groot gewicht, kleine bedrijven een kleiner. Stijgt een aandeel fors, dan groeit zijn plaats in de index automatisch mee. De index kijkt niet naar verhalen, twijfelt niet en koestert geen verwachtingen. Hij telt.
Een actieve beheerder probeert het anders. Hij zoekt naar bedrijven die volgens hem te laag gewaardeerd zijn en vermijdt ondernemingen waarin hij weinig toekomst ziet. Hij kan landen, sectoren of bedrijven onderwegen. Of helemaal links laten liggen. Zijn doel is duidelijk: beter presteren dan de index, of hetzelfde rendement behalen met minder risico.
Elke portefeuille bevat actieve keuzes
Elke afwijking van de wereldindex is daarom een actieve keuze. Wie minder Amerikaanse technologie wil, meer Europa koopt of bepaalde sectoren uitsluit, verlaat het brede marktpad en kiest een eigen route. Dat geldt ook voor fondsen die zich passief noemen maar beleggen volgens duurzaamheid, kwaliteit, dividend of lage volatiliteit. De regels worden misschien automatisch uitgevoerd, maar iemand heeft ze wel bedacht.
Zelfs de keuze voor een wereldindex is niet neutraal. Bevat die alleen ontwikkelde landen of ook groeimarkten? Krijgen kleine bedrijven een plaats? Worden bepaalde sectoren uitgesloten? En wat met duurzaamheid? Passief beleggen betekent dus niet dat de belegger ophoudt met kiezen. Hij maakt zijn keuzes vooral aan het begin en laat vervolgens de machine draaien.
De voordelen en beperkingen van passief beleggen
De charme van passief beheer schuilt in die eenvoud. Met één fonds krijgt de belegger toegang tot honderden of duizenden ondernemingen. De kosten zijn laag, de portefeuille is transparant en niemand hoeft te voorspellen welk land, welke sector of welke beheerder morgen de hoofdrol opeist. De belegger koopt niet het winnende lot, maar de hele tombola.
Maar ook de wereldindex is niet zonder gevaar. Een wereldfonds daalt mee wanneer de beurzen wegzakken. Bovendien kan de index zwaar gaan leunen op enkele landen, sectoren of reusachtige ondernemingen. Wie sterk stijgt, krijgt automatisch meer gewicht. Wie duurder wordt, trekt automatisch meer geld aan. De index houdt de markt een spiegel voor, zelfs wanneer die markt verliefd wordt op haar eigen spiegelbeeld.
Kan actief beheer de wereldindex verslaan?
Actief beheer probeert zulke overdrijvingen te herkennen, vergeten bedrijven te ontdekken en risico’s te vermijden die de index zonder nadenken omarmt. Maar de lat ligt hoog. Onderzoek, transacties en beheer kosten geld, en die achterstand moet eerst worden ingehaald. Bovendien is het lastig om vooraf te weten welke beheerder werkelijk over uitzonderlijk inzicht beschikt. Een briljant parcours kan geluk zijn. Een zwakke periode kan dan weer het tijdelijke lot zijn van een bekwame belegger. Het onderscheid wordt pas later zichtbaar, vaak wanneer beleggers het geduld al hebben verloren.
Consequent beter presteren dan de wereldindex blijft dan ook bijzonder moeilijk. Niet onmogelijk, wel zeldzaam. Wie voor actief beheer kiest, moet niet alleen de juiste beheerder vinden. Hij moet hem ook herkennen vóór de goede prestaties komen en trouw blijven wanneer de resultaten tijdelijk tegenvallen. En misschien draait actief beheer niet uitsluitend om het hoogste rendement. Voor heel wat beleggers wegen ook een goede spreiding, gemoedsrust en vertrouwen in een degelijk beheer mee in de uiteindelijke keuze.
Wat gebeurt er als iedereen passief belegt?
Het succes van passieve fondsen roept intussen nieuwe vragen op. Wanneer steeds meer geld automatisch naar dezelfde indexzwaargewichten stroomt, kan de liquiditeit zich daar verzamelen als water in een diepe bedding. Kleinere ondernemingen buiten de grote indices dreigen dan minder aandacht te krijgen. Ook waarderingen kunnen verder uiteenlopen wanneer het meeste verse kapitaal steeds naar dezelfde beursreuzen vloeit.
Een wereld zonder actieve beleggers zou niet lang goed functioneren. Een index bepaalt geen prijzen. Hij noteert ze slechts. Zonder beleggers die door jaar- en sectorverslagen ploeteren, bedrijven en waarderingens vergelijken én in vraag stellen, verliest de markt haar kompas. Precies wanneer weinig mensen nog actief zoeken, worden de kansen voor de overblijvende speurders groter.
Actief en passief beleggen combineren in één portefeuille
Actief en passief beheer zijn daarom geen vijanden. Ze leven van elkaar. Een goedkoop wereldfonds kan de stevige ruggengraat van een globale portefeuille vormen. Actieve fondsen kunnen daaromheen accenten leggen, risico’s temperen of kansen zoeken waaraan de index vluchtig voorbijloopt.
Passief zorgt voor discipline, spreiding en lage kosten. Actief brengt overtuiging, nuance en tegenspraak. De kunst bestaat niet uit kiezen tussen beide kampen. De kunst is weten wanneer de automatische piloot volstaat en wanneer het tijd is om opnieuw plaats te nemen op de brug.
Dit blogbericht bevat een promotionele mededeling van Truncus Wealth nv. Het is geen beleggingsadvies of beleggingsonderzoek. Het is daarom niet opgesteld in overeenstemming met de bepalingen met betrekking tot de bevordering van de onafhankelijkheid van onderzoek op beleggingsgebied en is niet onderworpen aan de regels die het uitvoeren van transacties voorafgaand aan de verspreiding van onderzoek op beleggingsgebied verbieden.
Door Kristof De Graeve
Blijf op de hoogte en schrijf u in voor onze updates.
Je bent met success ingeschreven op de nieuwsbrief.